Leer ze kennen, hoogbegaafd zijn is krachtig
Diagnostiek
Misdiagnostiek bij Hoogbegaafdheid
Is het gedrag of een stoornis?
Het herkennen van hoogbegaafdheid is een vak apart.
Gedrag dat op het eerste gezicht lijkt op een ontwikkelingsstoornis zoals ADHD of autismespectrumstoornis (ASS), kan bij een hoogbegaafd kind een heel andere oorzaak hebben zoals bijvoorbeeld een trauma. Omdat deze kinderen intens waarnemen en snel overprikkeld raken, vertonen zij soms gedrag dat 'onaangepast' lijkt.
Het risico? Een onterechte diagnose voor een stoornis waar eigenlijk geen sprake van is. Bij STEQ kijken we daarom naar het totaalplaatje: doet het gedrag zich overal voor, of alleen in specifieke situaties (zoals op een school waar het kind zich verveelt)?
Een kind met voetbaltalent krijgt alle ruimte én positieve aandacht. Een kind met hoogbegaafdheid zit thuis. Dat kan anders.
Hoogbegaafdheid versus Autisme (ASS)
Hoogbegaafde kinderen en kinderen met autisme hebben oppervlakkig gezien veel overeenkomsten. Beiden kunnen een extreme interesse hebben in één onderwerp, een groot rechtvaardigheidsgevoel bezitten of moeite hebben met veranderingen en sociale contacten.
De fundamentele verschillen
Interesses
De hyperfocus van een hoogbegaafd kind is gericht op diepgang; als de honger naar kennis is gestild, volgt vaak een nieuwe interesse. Bij ASS blijft de focus vaak jarenlang op exact hetzelfde onderwerp.
Sociaal contact
Een hoogbegaafd kind loopt sociaal vaak vast omdat het simpelweg geen aansluiting vindt bij de belevingswereld van leeftijdsgenoten. Bij ASS is er vaak een fundamenteler tekort in inlevingsvermogen of communicatie, wat in alle relaties (ook met volwassenen) opspeelt.
Taalgebruik
Hoogbegaafden zijn vaak meesters in abstract taalgebruik en metaforen. Kinderen met ASS kunnen taal juist heel letterlijk nemen en hebben daar meer moeite mee.
Rigiditeit
Een hoogbegaafd kind kan star zijn vanuit een gevoel van rechtvaardigheid ("Het klopt niet!"). Bij ASS dient starheid vaak als een schild tegen overprikkeling of om een gevoel van veiligheid te behouden.
Hoogbegaafdheid versus ADHD
Snel praten, van de hak op de tak springen, motorische onrust en slordigheidsfouten: het zijn kenmerken die we bij zowel ADHD als hoogbegaafdheid zien.
De fundamentele verschillen
Situatie-afhankelijk
ADHD-kenmerken zijn bijna altijd en overal aanwezig. Bij hoogbegaafde kinderen is het gedrag vaak situationeel. Ze worden bijvoorbeeld onrustig of dromerig als ze onder-gestimuleerd zijn, maar kunnen opmerkelijk rustig en geconcentreerd werken aan een uitdagende opdracht.
Reactie op structuur
Een hoogbegaafd kind dat dagdroomt, kan zijn aandacht vaak snel herpakken als de situatie daarom vraagt. Voor een kind met ADHD is dit veel lastiger.
Aandacht
Kinderen met ADHD focussen vaak op activiteiten met een hoge 'beloningssnelheid' (zoals gamen). Hoogbegaafde kinderen kunnen hun hyperfocus ook langdurig inzetten voor 'trage' activiteiten, zoals het lezen van een dik boek of het uitzoeken van een complex systeem.
Hyperfoces
Waar een kind met ADHD opbloeit bij veel externe structuur, kan een hoogbegaafd kind zich hier juist tegen verzetten. Zij ervaren te veel regeltjes vaak als een belemmering van hun autonomie.
Wanneer is er sprake van 'Twice Exceptional' (2E)?
Soms is het geen 'of-of' verhaal. Een kind kan hoogbegaafd zijn én een leerstoornis hebben, zoals dyslexie of dyscalculie. Ook de combinatie van hoogbegaafdheid met ADHD of ASS komt voor. Dit noemen we Twice Exceptional.
Dit vraagt om een uiterst nauwkeurige diagnose. Het intellectuele talent kan de stoornis namelijk maskeren (waardoor het kind op school gemiddeld lijkt te scoren), terwijl de stoornis ervoor zorgt dat het talent niet volledig tot uiting komt.
Twijfel je over een diagnose of herken je jouw kind in dit 'grijze gebied'? Onze gespecialiseerde psychologen helpen je om de puzzelstukjes op de juiste plek te leggen, zodat je kind eindelijk de erkenning en ondersteuning krijgt die het verdient.
De hulp van STEQ
Neem vandaag nog contact met ons op of plan een gratis spreekuur in. We helpen jullie graag met de volgende stappen!
Deze website maakt gebruik van cookies
Deze website gebruikt cookies. Door gebruik te maken van deze website, geef je aan akkoord te zijn met het gebruik van cookies. Lees meer